Nr. 453 Bijdragen en mededelingen Gelre 2006, historisch jaarboek voor Gelderland, deel XCVII

Nr. 454 Jahrbuch des Kreises Borken 2007

Nr. 455 Hein Biezeman: Oudbier en Kloostermoppen (verhalen)

Nr. 456 Handbalvereniging Brummen 60 jaar

Nr. 457 Résidence Louise-inrichting, voor verarmde deftige dames (1883-1976), aspecten van een standen-maatschappij in en buiten Brummen, door Piet Willemsens

Nr. 458 Veluwse beken en sprengen, een uniek landschap, door Henk Menke, Hans Renes, Gerard Smid en Peter Stork

Nr. 459 Nijmeegs Katern, Het hertogdom herleeft, uitgave ter gelegenheid van Gelredag 2007, verenigingen Gelre en Numaga

Nr. 460 Koninklijke Nederlandsche Locaalspoorwegmaatschappij Willem III, door H.G. Hulleman, D.C.J. Ploos van Amstel, R.W.P. de Vries en J.K. van der Weel; uitgegeven door Oudheidkundige Vereniging De Marke

Nr. 461 Opgegraven verleden van Gelderland, diverse auteurs

Nr. 462 Over de geschiedenis van het Deelerwoud, samenstelling en redactie Marianne Cuisinier en Annie Plant-Freriks. Landgoederen spreken tot de verbeelding. Ze hebben ieder hun eigen verhalen, gevormd door de ervaringen en herinneringen van de mensen die er woonden en werkten. Dit geldt zeker ook voor het Deelerwoud, gelegen op de Veluwe, vroeger afgesloten, maar tegenwoordig deels openbaar toegankelijk. In het boek komen wetenswaardigheden over het gebied aan de orde, maar vooral wat de samenstellers optekenden uit de monden van bewoners en andere betrokkenen over hoe het vroeger in het Deelerwoud toeging, wat hen heeft getroffen en wat ze nog zó voor zich zien. “Dan kwam je langs de rasters en dan zag je al die damherten zitten”, zegt de één. “Dan dacht ik: wat zou dat zijn?” “Ik had er een prachttijd”, laat een ander weten. De verhalen roepen een soms nostalgisch, maar tegelijk reëel en altijd treffend beeld op van een voorbije tijd. De vraag blijft: wat brengt de toekomst? ISBN 978-90-5750-102-9, uitgeverij Tandem Felix

Nr. 463 Stedendriehoek door Pauline Opmeer, Eric Blok en Caroline Brouwer. De Regio Stedendriehoek – het gebied rondom de steden Apeldoorn, Deventer en Zutphen – kent eeuwenoude samenwerkingsverbanden die al dateren van voor de huidige nationale eenheid. In het boek belicht auteur /fotograaf Pauline Opmeer de gezamenlijke cultuurgeschiedenis van het gebied dat behalve de drie steden bestaat uit de gemeenten Brummen, Epe, Lochem en Voorst. Aan bod komen het rijke landschap, de religieuze en bestuurlijke achtergronden en de intellectuele ontwikkelingen. Dankzij rivieren, kanalen, beken en sprengen kende het gebied diverse economische hoogtepunten, waarvan de periode van het Hanzeverbond het meest tot de verbeelding spreekt. Minder bekend is dat ook de ijzerfabricage en de papierindustrie er bloeiden. Archeologische vondsten en papiermolens zijn daarvan nog de stille getuigen. Talrijke ruïnes en fraaie verdedigingswerken vormen de restanten van het gevecht om de macht tussen de graven, hertogen en bisschoppen van Gelre en het Sticht. Maar misschien wordt de regio nog wel het meest gekenmerkt door het rijke buitengebied met fraaie IJsselhoeven, lustwarandes, royale buitenplaatsen en fleurige boerenerven. ISBN 90-5730-515-1; uitgeverij Walburg Pers.

Nr. 464 Samen verleden toekomst geven, Stichting Gelders Erfgoed. Dvd ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van Gelders Erfgoed. Presentatie Jacobus Trijsburg.

Nr. 465 Historisch Jaarboek voor Gelderland, deel XCVIII, Bijdragen en Mededelingen Gelre, uitgave van Vereniging Gelre, Arnhem 2007.

Nr. 466 Jahrbuch des Kreises Borken 2008.

Nr. 467 Sporen naar Empe, herinneringen aan het familie- en buitenleven van Aleida Houwink en Robbert van Hasselt rond 1900; uitgegeven en ingeleid door Johan Frieswijk en Yme Kuiper. Omstreeks 1900 woonden ir. Robbert van Hasselt, de grote man van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij, en zijn geleerde vrouw Aleida Houwink het grootste deel van het jaar op het huis Empe bij Zutphen. Al in die jaren daarvoor had dit Gelders-Friese echtpaar de dynamisch-moderne wereld van Holland gecombineerd met het rustige buitenleven in Gelderland. Kenmerkend voor het echtpaar is de landelijke levensstijl, die echter is ingebed in gerichtheid op de zich veranderende wereld.

Nr. 468 Geen Gezicht, een Hallse vertelling door Agave Kruijssen. Een vertelling over het mogelijke ontstaan van de fresco’s in de kerk van Hall.

Nr. 469 IJzergieterijen langs de Oude IJssel, 1689 – heden, samengesteld door de Werkgroep Geschiedenis IJzernijverheid. Het boek is informatief, bevat veel leuke wetenswaardigheden en is rijkelijk geïllustreerd met foto’s, schilderijen, brieven, gravures en reconstructietekeningen. Beschreven worden de belangrijkste historische ontwikkelingen van de ijzergieterijen. Ook aan de positie en organisatie van de arbeiders wordt uitvoerig aandacht besteed.

Nr. 470 H.A.M. Ummels: “In en rond de kerk van Beekbergen”. Het boek schetst een beeld van de ontstaansgeschiedenis van de kerkgemeenschap in Beekbergen en de ontwikkelingen in de bouw van de Oude Kerk, die zijn oorsprong heeft in de 13e eeuw. Illustraties en foto’s in zwart-wit en in kleur. ISBN 978-90-9023365-9, uitgeverij Logocreations Lieren.

Nr. 471 Philip Reinders: “Major.J. Anthony Cotterell. Een publicatie in het Engels over oorlogscorrespondent Cotterell (Plymouth 1916 – Arnhem 1944).

Nr. 472 “Openbare basisschool De Vossestaart 275”, uitgave ter gelegenheid van 275 jaar onderwijs in Hall. De geschiedenis van het onderwijs in Hall wordt beschreven vanaf de start in het Hervormde kerkje in 1731 tot basisschool “De Vossestaart” in 2006, het jubileumjaar. Van de laatste 100 jaar veel klassenfoto’s.

Nr. 473 Agave Kruijssen: “De laatste pijl”. Uitgangspunt is de broedertwist tussen de hertogen Reinoud en Eduard van Gelre. De jongere Eduard grijpt de macht en sluit Reinoud op in de Nijenbeek. Bekend is de legende dat Reinoud in de cel zó dik werd dat hij er zelfstandig niet meer uitkon. Eduard stierf door een pijl van schutter Herman Leers, die op deze manier wraak nam voor het feit dat Eduard zijn geliefde had afgepakt. Het geheel speelt zich af in de Middeleeuwen in de streek rond de IJssel tussen Arnhem en Zwolle. ISBN 978 90 209 7805 6, uitgeverij Lannoo.

Nr. 474 Boer Kip, schilder. Biografie en foto’s van het werk van Herman Kip. Ruim een jaar nadat Herman Kip zijn stadsboerderij en zijn werken aan de gemeente Zutphen naliet, zijn de deuren van de boerderij in de Hoven weer open voor het publiek. ISBN 90-78115-14-9, uitgeverij Diepenmaat.

Nr. 475 Jan Mankes, 1889-1920. Het oeuvre van Jan Mankes wordt gekenmerkt door een grote liefde voor de natuur en een bijzondere aandacht voor het detail. In zijn korte maar productieve kunstenaarsleven heeft hij zijn gevoel voor de flora en fauna van de omgeving waarin hij woonde trefzeker verbeeld. Het rijk geïllustreerde boek omvat onder meer een zo compleet mogelijke catalogus van zijn oeuvre. ISBN 978-90-400-8332-7, uitgeverij Waanders.

Nr. 476 Historisch Jaarboek voor Gelderland, deel XCIX, bijdragen en mededelingen Gelre 2008.

Nr. 477 Westmünsterland: Jahrbuch des Kreises Borken 2009

Nr. 478 “Een boeket van pauwenveren”, jubileumboek ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de Sportclub Klarenbeek.1932-2007.

Nr. 479 “De Gelderse Toren”, Landgoed aan de IJssel door Martijn Andela. Het landgoed De Gelderse Toren is genoemd naar zijn hoofdgebouw, een grote, grijze toren. De middeleeuwse Gelderse Toren wordt in 1535 herbouwd in opdracht van hertog Karel van Gelre. Het huidige bouwwerk is het product van een ingrijpende 19e-eeuwse renovatie. In de rijk geïllustreerde uitgave richt de schrijver zich op de periode 1535-1921. Hij behandelt de eigendomsgeschiedenis, de bouwkundige ontwikkeling van het kasteel en de transformatie van tuinen en bijgebouwen. De indrukwekkende geschiedschrijving bevat veel historisch kaartmateriaal, 19e-eeuwse zwart-wit foto’s en bouwtekeningen die Andela tijdens zijn onderzoek ontdekte.

Nr. 480 “150 jaar Protestants Eerbeek”, diverse auteurs. Naar aanleiding van het feit dat het op 7 november 2008 150 jaar geleden was dat de eerste predikant in Eerbeek in zijn ambt werd bevestigd, heeft de kerkenraad besloten een jubileumboekje te laten vervaardigen. Naast de geschiedenis van de protestantse kerken in Eerbeek komt ook het ontstaan van Eerbeek en een stuk geschiedenis van het dorp aan de orde. Op de bijgevoegde CD staan 22 foto’s uit heden en verleden.

Nr. 481 “Zou Petrus tevreden zijn?” Kroniek van de dorpskerk in Spankeren door A.T.G. Elzebroek en G.A.F. Hulleman. De Petruskerk, in het bijzonder de toren daarvan, staat als een verstilde getuige van meer dan duizend jaar geschiedenis in het centrum van Spankeren. De basis van deze geschiedenis ligt waarschijnlijk bij het begin van de kerstening van deze regio. De kerk heeft een rooms-katholieke periode gekend van zeker 600 jaar tot bij de reformatie in 1595 de protestantse periode begon, die nu dus ruim 400 jaar heeft geduurd.

Nr. 482 Oranje Vereniging Klarenbeek 75 jaar. Van de periode 1932-1995 samenvattingen en foto’s. Vanaf 1996 uitgebreide verslagen en héél veel foto’s van vrolijke mensen. Bladerend door het boek van 175 bladzijden blijkt wel dat men in Klarenbeek van feesten weet. Markelid Bert Visser heeft het leeuwendeel van de samenstelling van het boek voor zijn rekening genomen.

Nr. 483 Veldnamen in Voorst door Dirk Otten. De gemeente Voorst ligt over de volle lengte en breedte in de vruchtbare IJsselvallei. Al zeer vroeg konden de lichte gronden in deze vallei in cultuur worden gebracht. Als gevolg daarvan ontstonden in Voorst in de periode 770-1500 meer namen dan in enig andere gemeente van de Noordoost-Veluwe. De naamgeving ging door tot het eind van de 19e eeuw. Verscheidene veldnamen zijn tegenwoordig nog bekend en in gebruik als boerderijnaam, huisnaam, familienaam en straatnaam.

Nr. 484 Boerderijnamen in Voorst door Dirk Otten. Lexicon van ruim 900 boerderijnamen uit de periode 800-2000. In het juninummer 2009 van “De Marke” (blz. 20-21) is dit boek uitgebreid besproken.

Nr. 485 Boerderij- en Veldnamen in Steenderen; een uitgave van Stichting Staring Instituut, Mr. H.J. Steenbergenstichting en Historische Vereniging Steenderen.

Nr. 486 Historisch Jaarboek voor Gelderland, deel C/2009. Bijdragen en mededelingen Gelre, uitgegeven door
Vereniging Gelre, met onder meer een bijdrage van Jos Lankveld (spreker voor “De Marke” in maart 2009) met het onderwerp Melkinrichtingen in Arnhem (1879-2003).

Nr. 487 Westmünsterland, Jahrbuch des Kreises Borken 2010.

Nr. 488 Martien Kobussen heeft al heel lang stukjes schrijven als hobby, zoals we ook in het Mededelingenblad regelmatig kunnen zien. Een andere hobby is het Oost-Veluws dialect. Zo’n vijftig verhaaltjes zijn gebundeld in “Foi, foi… ut is mien wat”.

Nr. 489 “De geschiedenis van de Dorschvereeniging De Kar en Hooilanden” geschreven door Marten Brascamp is een uitgave van Belangenvereniging De Kar en de Hooilanden. De dorsvereniging bestond tussen 1925 en 1955 en trok met de dorsmachine van boer naar boer. Het boek vertelt de geschiedenis van de vereniging en is gebaseerd op gesprekken met veel mensen die de vereniging nog hebben meegemaakt. De ontwikkeling in de landbouwmechanisatie sinds 1850 vormt de achtergrond van het verhaal.

Nr. 490 “Spoorzoeken onder het maaiveld, een greep uit 40 jaar amateurarcheologie” is een uitgave van AWN afdeling Zuid-Salland - IJsselstreek -  Oost-Veluwezoom. Het 40 jarige bestaan van de afdeling was de aanleiding om de activiteiten in de voorbije decennia te bundelen. Vondsten van een urn uit de Vroege IJzertijd bij Hoog Soeren, een complete handmolen in Loenen, aandacht voor opgravingen in Deventer, Lochem enz.

Nr. 491 Jeroen Bisseling en Annet Buiting, in 1995 leerlingen van klas 5V3 van het Katholiek Veluws College in Apeldoorn, hebben in opdracht van hun docente aardrijkskunde een scriptie gemaakt met de titel “Functieveranderingen in Loenen”. De auteurs richten zich hierbij op de landbouw-, industrie-, woon-, natuur- en reacreatiefunctie van ontstaansgeschiedenis tot ruimtelijke conflicten in de huidige tijd.

Nr. 492 “Twee eeuwen Gelderse bakstenen”, de baksteenfabricage in Gelderland in de 19e en 20e eeuw door G.B. (Ben) Jansen, Een lijvig boek (516 blz), deel 11 in de reeks Historische Publicaties Gelderland, met informatieve foto’s en illustraties.

Nr. 493 "Bevrijding & Wederopbouw, naoorlogse perikelen in het bevrijde Gelderland". Het schriftelijk verslag van vier lezingen gehouden op het symposium "Bevrijding van Gelderland in 1944-1945 en de Wederopbouw" op10 december 2009.

Nr. 494 “Havezathe Voorstonden; Vijf eeuwen bewoners en wat zij ons nalieten”, samengesteld door Joosje van Dam met bijdragen van Egbert Hoogenberk. Een kleurrijk boek met veel foto’s, tekeningen en plattegronden. Uitgave van de Walburg Pers. De op bijzondere wijze herstelde havezate Voorstonden is omgeven door een in landschappelijke stijl ontworpen park. De bouwgeschiedenis laat zich moeilijk herleiden. Vast staat dat op de plaats van het huidige huis al in de 15e eeuw een stenen bebouwing met een gracht erom stond, maar de havezate werd in de archieven pas in 1646 als zodanig aangeduid. De buitenplaats ontwikkelde zich in de loop der eeuwen tot een aanzienlijke bezitting, waarin de opeenvolgende eigenaren hun sporen nalieten. Voorstonden is sinds de 16e eeuw slechts drie keer in handen van andere families overgegaan. Dat verklaart wellicht – naast de teloorgang van stukken in de oorlog – waarom archiefmateriaal over bijvoorbeeld de aanblik van huis en park ontbreekt. Er zijn wel gegevens bewaard gebleven over de verschillende bewoners. Tenslotte zijn zij het die de havezate Voorstonden met hun ideeën, wensen en daden maakten tot een historische plek waar nog altijd een zekere magie van uit gaat.

Nr. 495 “Brummen is veranderd! 1970 – 1990”, een fotoboek over de nabije geschiedenis van Brummen door Piet Willemsens. Wat is er in betrekkelijk korte tijd weer veel veranderd in het dorp. Uitgeverij Kimabo, Zaltbommel in de serie “Uijt hoven, dorpen en steden”.

Nr. 496 “Het Hoogeland, Kolonie voor bedelaars en landloopers”, een geschiedenis van Het Hoogeland te Beekbergen (1892-2009) door dr. Ad Sulman. Schaffelaarreeks nr. 49 een uitgave van BDU Boeken.
De kolonie Het Hoogeland is een particulier initiatief dat zich richtte op de opvang van bedelaars en landlopers. Landbouw en ontginning van woeste grond werd als middel gezien om deze mensen een structuur aan te bieden. Het was financieel niet eenvoudig het hoofd boven water te houden. In het boek wordt de geschiedenis van Het Hoogeland beschreven vanaf de tijd waarin het gesticht werd en welke doelen het nastreefde. Veel is er in de jaren veranderd, maar nog steeds heeft Het Hoogeland tot doel mensen op te vangen, die niet of onvoldoende zelfstandig kunnen functioneren. Op de bijbehorende DVD 4 filmpjes met beelden uit de jaren 1932- 1948.

Nr. 497 “Buitenverblijf Decima”, feiten uit de historie van een Brummens buitenverblijf door Han van der Made. Een aanvulling op het boek “Decima, een illustere Brummense villa” door Piet Willemsens uit 2000. Eigenaren, bewoners, plattegronden van toen en nu.

Nr. 498 “Stork Veco 1934-2004”; heden, verleden en toekomst van de zeefplatenfabriek te Eerbeek.

Nr. 499 “Geschiedenis van Gelderland”, de canon van het Gelders Verleden in vijftig vensters, een uitgave van de Walburg Pers samengesteld door Dolly Verhoeven en Marc Wingens. De canon besteedt aandacht aan de karakteristieke ontwikkelingen in de verschillende regio’s van de provincie. Het boek is rijk geïllustreerd.

Nr. 500 “Veld- en boerderijnameninventarisatie in de Gemeente Brummen”, samengesteld door Herman Blom en Arie van Bodegom, m.m.v. Stan Dekker en Willem Reusink; een uitgave van Oudheidkundige Vereniging “De Marke”. Van Aaldersbos tot Zwaluwstaart, getracht is alle veldnamen in de gemeente Brummen vast te leggen. Met behulp van de opgenomen kaarten kunnen deze ook gelokaliseerd worden. De uitgave is rijk voorzien van oude en nieuwe foto’s.

Nr. 501 “Verhalen Beekbergen en omgeving en andere verhalen” door Wietse Venema. Maar liefst 19 verhalen over Beekbergen zijn er in deze verzameluitgave te vinden, van de oude kerk tot de ijzerwinning en de Woeste Hoeve.

Nr. 502 “Symposiumdagen, 50 jaar De Zeeuw Golfkarton”. Een uitgave n.a.v. het 50-jarig bestaan van De Zeeuw in Eerbeek in 1991.

Nr. 503 “St. Hubertus; Het jachthuis van H.P. Berlage voor de familie Kröller-Müller”, door Marijke Gunnink. Uitgegeven door de Kröller-Müller Stichting in 1985 ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Nationale Park “De Hoge Veluwe”. Beschreven wordt de ontstaansgeschiedenis van het jachthuis en aan de hand van beschrijvingen, tekeningen en foto’s wordt de lezer rondgeleid.

Nr. 504 “Dorpskerk Rheden, levend monument”, samengesteld door Josef Schrijvershof en Adriaan Kolkman. Uitgegeven ter gelegenheid van het 400-jarig bestaan van de protestantse gemeenschap in Rheden in 1983.

Nr. 505 “Het Veluwse kerkvolk geteld” door Dr H.K. Roessingh, een uitgave uit 1978 van de Walburg Pers. Aan de hand van de uitkomsten van een godsdiensttelling van 1809 laat de auteur zien hoe de kerkelijke verhoudingen gegroeid zijn en hoe de mensen en gebeurtenissen uit een ver verleden nog heden ten dage hun invloed doen gelden op de leef- en denkwijze van het Veluwse kerkvolk.

Nr. 506 “Nieuwbouw 1970-1977, Rijksmuseum Kröller-Müller, W. Quist, architect”.

Nr. 507 “Vrij entree, een jaar lang de Hoge Veluwe”, 1976. Historie van het park, slot en museum. Een handleiding voor een bezoek aan De Hoge Veluwe.

Nr. 508 Sportclub Hall-Empe 1939-1989, 50 jaar in beweging.

Nr. 509 Sportclub Hall-Empe 1939-1999, 60 jaar in opbouw.

Nr. 510 Westmünsterland: Jahrbuch des Kreises Borken 2011

Nr. 511 Historisch Jaarboek voor Gelderland deel CI; bijdragen en mededelingen Gelre 2010

Nr. 512 “Het nageslacht van Lubbert Aart Braakman, papiermaker in Loenen en Velp”. Elf generaties van een veluwse papiermakersfamilie, 3 ½ eeuw Braakman-geschiedenis; de geschiedenis begint met Lubbert Aertsen Braakman, die in de 2e helft van de 17e eeuw van Olivier Hackfort in de buurtschap Zilven (Loenen) de molen de Hunenkamp pacht.

Nr. 513 “Groen door Oranje, een historische zwerftocht door Koninklijke Houtvesterij Het Loo”, geschreven door de heer en mevrouw Maassen.
Groen door Oranje is een eerbetoon aan die generaties arbeiders en kinderen die van de paarse (heide) Veluwe een groene (bos) hebben gemaakt. Het belicht daarbij een aantal uiteenlopende aspecten van de jacht- en  bosgeschiedenis van het Kroondomein Het Loo zoals nog niet eerder is gebeurd.
Dit rijk geïllustreerde boek – ca. 190 foto’s / afbeeldingen – beschrijft op zeer leesbare manier de sociale geschiedenis van Kroondomein Het Loo. De nadruk ligt op de periode 1900-1960, waarbij de aandacht vooral uitgaat naar het dagelijks bestaan van de werknemers in alle rangen en standen. Ook komen zaken als de eigen wijkverpleging van Het Loo, de hiërarchische verhouding binnen het landgoed en de situatie onder de Duitse bezetter aan de orde. Veel aandacht is er voor de jacht, de hakhoutcultuur en de befaamde bosbessenpluk.

Nr. 514 “Steenfabrieken, beelden van een veranderd landschap” door Karin Stadhouders.
Eeuwenlang vormden de steenfabrieken een karakteristiek beeld van het Nederlandse landschap. Langs de rivieren doemden de schoorstenen op van steenovens, waar arbeiders hun brood verdienden “in het zweet des aanschijns”. Karin heeft onderzocht hoe tijdgenoten aankeken tegen de steenovens en de mensen die er werkten. Dit is onthullend; op het product baksteen was men trots, maar het bakken ervan werd beschouwd als een inferieure bezigheid. Het steenovenvolk leefde in de marge van de samenleving. Ook de fabrieken zelf werden bepaald niet gezien als een verrijking van het landschap.
Dit beeld heeft lang doorgewerkt, ook toen de schoorstenen al niet meer rookten. Veel oude fabrieken zijn gesloopt en nog maar sinds kort kunnen de overgebleven complexen zich verheugen in een actieve belangstelling, waardoor een aantal recent een nieuwe functie heeft gekregen.
Deze publicatie – de 2e druk, met ca. 160 foto’s / afbeeldingen -  is grotendeels gebaseerd op haar afstudeerscriptie, waarmee zij in 2008 cum laude de interdisciplinaire opleiding Erfgoed van Stad en Land van de Vrije Universiteit voltooide.

 

© 2012 ohv-demarke.nl